Mae cydbwyso beth a faint yr ydym yn ei fwyta yn rhannau pwysig o sicrhau deiet iach. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae maint dognau bwyd a diod wedi cynyddu. O’r pethau yr ydym yn eu prynu mewn archfarchnad i’r prydau yr ydym yn eu cael mewn caffis a bwytai. Mae hyn wedi arwain at bob un ohonom yn dod i arfer â dognau mwy, platiau mwy, ac mai dyma’r maint arferol i’w fwyta. Oherwydd hyn, mae llawer ohonom yn ei chael hi’n anodd cydnabod y maint dognau sy’n iawn i ni.

Gall bwyta dognau mwy olygu y gallwch chi gael mwy o drafferth gyda’ch pwysau os ydych chi’n bwyta mwy na sydd ei angen ar eich corff. Os yw maint dognau yn anodd i chi, mae yna bethau y gallwch chi eu gwneud i helpu.

Canllawiau maint dognau

Mae’r British Heart Foundation (BHF) yn awgrymu sawl dogn sydd ei angen arnom y dydd ar gyfer pob grŵp bwyd os ydym ni eisiau colli pwysau. Ystyriwch yr hyn yr ydych yn ei fwyta yn ystod y dydd a’r dognau yr ydych yn eu cael. Ydy hynny’n debyg, neu a ydych chi’n meddwl y gallech chi fod yn bwyta mwy na hyn? Ystyriwch gydbwysedd y grwpiau bwyd hefyd, a’r dognau dyddiol sy’n cael eu hargymell ar gyfer pob grŵp.

Canllawiau dognau dyddiol

Cydnabyddiaeth: Canllawiau Maint Dognau BHF

Bydd y canllawiau yn rhoi syniad i chi o sut mae’r dognau dyddiol hyn yn edrych mewn gwirionedd a gallent eich helpu i gymharu’r hyn yr ydych yn ei fwyta fel arfer â’r enghreifftiau hyn. Ydy hwn yn edrych yn debyg i’ch maint dognau chi, neu ydych chi’n meddwl eich bod chi’n cael mwy na hyn? Allech chi newid i symud tuag at yr enghreifftiau hyn?

Canllawiau dognau gweledol

Cydnabyddiaeth: Canllawiau Maint Dognau BHF.

Canllawiau Maint Dognau Interactif – British Heart Foundation (Linc Saesneg yn unig)

Canllawiau yw’r adnoddau maint dognau hyn, a byddant yn amrywio gan ddibynnu ar ba mor actif ydych chi, eich oedran a’ch rhyw. Dros amser a gydag ymarfer, byddwch chi’n gallu nodi pa faint dognau sy’n briodol i chi wrth allu adnabod eich arwyddion chwant bwyd a llawnder i’ch arwain chi.

Awgrymiadau ymarferol

Gallwch wneud ychydig o bethau cyflym ac ymarferol i leihau maint eich dognau hefyd. Efallai y bydd rhai o’r syniadau hyn o gymorth i chi:

• Defnyddio platiau a gwydrau llai gartref.
• Ystyried nifer y bobl sy’n bwyta a mesur eich bwyd cyn coginio.
• Rhoi bwyd dros ben yn yr oergell ar gyfer y diwrnod canlynol, neu ei rewi ar gyfer diwrnod arall.
• Dewis meintiau llai wrth archebu bwyd a diod y tu allan i’r cartref, pan fo modd.
• Siarad â theulu a ffrindiau am eich nodau i helpu wrth fwyta ac yfed yng nghartrefi pobl eraill.
• Gwirio’r labeli ar fwydydd parod ar gyfer maint y dognau a argymhellir; weithiau mae’n ddogn llawer llai na’r cynnyrch cyfan.

Gwnewch nodyn o unrhyw newidiadau yr ydych yn meddwl y gallech eu gwneud i faint eich dognau a gosodwch nod maint dogn i’ch hun.

Mae llawer o’r bwyd a’r ddiod yr ydym yn ei fwyta yn cael ei fwyta gartref. O ganlyniad, gall y bwyd a’r ddiod sydd ar gael i ni gartref ddylanwadu’n fawr ar ein dewis o fwyd a chydbwysedd cyffredinol ein deiet.

Beth ydych chi’n ei fwyta a’i yfed gartref

Nid oes bwydydd na phrydau bwyd da neu ddrwg. Y peth allweddol yw ceisio cael  cydbwysedd ac amrywiaeth fel bod eich corff yn cael yr amrywiaeth o faetholion sydd eu hangen arno gyda’r bwyd sy’n foddhaus, diddorol a phleserus i chi hefyd.

Bydd cynllunio’ch prydau bwyd a’ch siopa bwyd yn helpu i sicrhau bod yr hyn yr ydych yn ei fwyta a’i yfed gartref yn dda i chi ac yn cyd-fynd â’ch eich trefn arferol, eich dewisiadau a’r cyfleusterau sydd gennych chi. Gall ein tudalen siopa a chynllunio prydau bwyd helpu os hoffech chi fwy o gefnogaeth i ddechrau arni.

Gall coginio prydau bwyd gartref fod yn ffordd wych o reoli’r mathau a’r amrywiaeth o fwydydd yr ydych chi’n eu bwyta, a gwneud i brydau bwyd fynd ymhellach o fewn eich cyllideb. Os ydych chi eisiau gwneud newidiadau bach, syml i’r prydau yr ydych yn eu coginio gartref, efallai y bydd y dudalen gwneud prydau bob dydd yn iachach o ddefnydd i chi.

Mae faint yr ydych chi’n ei fwyta gartref yr un mor bwysig â beth yr ydych chi’n ei fwyta. Yn aml, gallwn ni fwyta byrbrydau’n amlach nag yr ydym yn ei sylweddoli pan fydd bwyd yn hawdd ei gyrraedd gartref. Ystyriwch y byrbrydau sydd gennych chi gartref, a yw’r byrbrydau iachach yr un mor hawdd eu cyrraedd â’r byrbrydau llai iach? Efallai y byddwn ni hefyd yn bwyta dognau mwy nag sydd eu hangen arnom pan fyddwn yn coginio ac yn gweini bwyd gartref. Os ydych chi’n ei chael yn anodd cael y dognau cywir i chi, gall ein tudalen maint dognau helpu.

Sut a phryd y byddwch yn bwyta ac yfed gartref

Mae bwyd yn fwy na bwyta ar gyfer eich corff. Gall prydau bwyd fod yn amser cymdeithasol pleserus hefyd. Os ydych chi’n byw gyda theulu a ffrindiau, eisteddwch a bwytwch gyda’ch gilydd o amgylch bwrdd pan fo modd. Gall hyn wneud prydau bwyd yn achlysuron ynddynt eu hunain, lle gallwch chi arafu, sylwi a mwynhau’r hyn yr ydych chi’n ei fwyta, a threulio amser gyda’ch gilydd.

Mae eistedd wrth fwrdd i fwyta, pan fo modd, yn arfer gwych i’w feithrin os nad ydych yn gwneud hynny’n barod. Rydym ni’n llai tebygol o gael pethau yn tynnu ein sylw, a all ein helpu i fod yn fwy ymwybodol o beth a faint yr ydym yn ei fwyta. Mae osgoi cael pethau’n tynnu eich sylw wrth fwyta gartref yn bwysig oherwydd weithiau gallwn ni fwyta mwy nag yr ydym yn ei sylweddoli wrth i bethau eraill dynnu ein sylw.

Gall sefydlu trefn fwyta arferol sy’n eich siwtio chi helpu gyda bwyta byrbrydau rheolaidd ac iachach. Gall bwyta’n rheolaidd a pheidio â cholli prydau bwyd eich helpu i fod yn fwy ymwybodol o arwyddion chwant bwyd a llawnder eich corff.

Pa un o’r meysydd canlynol allai helpu i wella’r hyn yr ydych yn ei fwyta a’i yfed gartref?

Ewch i’r dudalen am ragor o gymorth:

• Trosolwg bwyta’n iachach
• Cynllunio prydau bwyd
• Siopa iachach
• Gwneud prydau bob dydd yn iachach
• Maint dognau
• Bwyta byrbrydau